Een writer’s block
LET OP: om SPOILERS te voorkomen is gevoelige informatie in dit bestand zwartgelakt!
Als thrillerauteur en oud-bergingsduiker bij de genie, liep ik al jaren met het idee voor een Tom Brandt thriller in de duistere onderwaterwereld. Na Speciale opdracht broedde ik op een verhaal met sabotage, onderzeeboten en kikvorsmannen. Het perfecte scenario kreeg ik bijna in mijn schoot geworpen toen in september 2022 de Nord Stream sabotage plaatsvond.
Wie had het gedaan? Hoe was het uitgevoerd? Was het een false flag operatie? En wat was het verband met de Nederlandse MIVD?
Ingrediënten genoeg voor een ijzersterke Tom Brandt, zou je zeggen. Maar hoe hard ik er ook over nadacht, ik kreeg de plot niet rond. Iedereen wist tenslotte al hoe het afliep: Nord Stream werd opgeblazen. Ik zat muurvast. Een writer’s block nog voordat ik begonnen was.
Nieuwe onderzeeboten
Anderhalf jaar later stapte de Commandant Zeestr█████████████████ mijn schuur binnen. In de week daarvoor waren voor ruim vijf miljard euro nieuwe Orka-klasse onderzeeboten besteld. Hij stond op het punt om met een welverdiende vakantie te gaan.
‘Gefeliciteerd met de nieuwe onderzeeboten,’ zei ik.
‘Dankjewel. Jammer genoeg varen ze pas als ik met pensioen ben.’
In diezelfde periode werd de ene na de andere onderzeese kabel in de Oostzee beschadigd door ‘per ongeluk’ gedropte ankers van aan Rusland gelieerde vrachtschepen.
‘Je zult het druk hebben,’ zei ik.
‘Behoorlijk. En het komt van alle kanten. Gelukkig is mijn waarneming goed geregeld. Ik kan er wel even tussenuit.’
Zonder het te beseffen loste hij mijn probleem op. Waarom bleef ik hangen in de Oostzee, terwijl iets vergelijkbaars net zo goed in de Noordzee kon gebeuren?
Ik verlegde mijn focus. De ogenschijnlijk lege Noordzee bleek alles behalve leeg: scheepvaartroutes, pijpleidingen, productieplatforms, windparken, datakabels en visserijgebieden. Een zout golvend industrieterrein en grotendeels vrij toegankelijk voor kwaadwillenden. Het stond haarscherp beschreven in het rapport The High Value of the North Sea van The Hague Centre for Strategic Studies. De onderzoekers leverden niet alleen een analyse van de economische waarde en de kwetsbaarheid, maar ook gaven ze een reeks scenario’s: het saboteren van datakabels, aanslagen op infrastructuur, kapingen en verstoring van navigatiesystemen. Een rijk gevuld keuzemenu waar iedere thrillerauteur van gaat watertanden. Ook bij de Russische geheime dienst zal het goed gelezen zijn.
SeaSEC
Voor de bewaking van de infrastructuur in de Noordzee had ik in mijn verhaal een hightech organisatie nodig. Ik hoefde de perfecte naam niet te bedenken, de organisatie was net opgericht: SeaSEC (in Zeewolf: SEA-SEC). Ik vroeg keurig toestemming om de naam te gebruiken, zonder te vertellen dat de directeur in het eerste hoofdstuk ████████████ zodat ik Tom Brandt de organisatie kon binnenloodsen. Gelukkig hadden ze geen bezwaar.
Hunt for Red October in de Noordzee
Een goed begin, maar hoe saboteer je als vijandige mogendheid die infrastructuur zonder jezelf bloot te geven? Met een onderzeeboot natuurlijk! Geruisloos en onzichtbaar. Alleen: wat wist ik – afgezien van de films Das Boot en The Hunt for Red October – nu eigenlijk over onderzeeboten? Verrekte weinig. En nog lastiger: hoe krijgt Tom Brandt zo’n Russische onderzeeër weer uit de Noordzee? Ik had het mezelf bepaald niet makkelijk gemaakt.
Een nieuwsbericht uit november 2024 bracht de doorbraak. Een ███████████ uit Sommarøya had ██████████████████████████████████████████████
De puzzelstukjes vielen op hun plaats. Via een vriend kreeg ik toegang tot een █████████████████ in Zeewolf. Hoe werken die █████? Hoe lokaliseer je ██? Tegelijkertijd kreeg ik via een contact bij de Onderzeedienst waardevolle inzichten.
‘Om een beetje te kunnen duiken heb je eigenlijk wel vijftig meter diepte nodig.’
Langzaam kreeg het verhaal – om in jargon te blijven – meer diepgang.
De vaste sidekicks keerden terug: MIVD-chef Berendsen, advocaat Schenck van Toutenburg en natuurlijk Huub Cabot, voormalig technicus Marinevliegkamp Valkenburg. In Zeewolf groeide zijn rol tot zijn ware omvang.
Van slechts één persoon heb ik zijn eigen naam gebruikt: Rob Rademaker. Oud-kikvorsman en sergeant-majoor van mijn duikopleiding. Inmiddels overleden, maar bij leven al een legende onder de defensieduikers. Zonder mijn militaire duikopleiding was ik nooit op Zeewolf gekomen. Robs echo klinkt door in dit boek.
Zr. Ms. Bruinvis
De onderzeeboten Kronstadt en Zr. Ms. Dolfijn vormden een dankbare setting in Zeewolf. Voor research bezocht ik het Marinemuseum Den Helder en stapte aan boord van de onderzeeboot Hr. Ms. Tonijn. Hoe is het om wekenlang opgesloten te zitten in een stalen cilinder, samen met je grootste antagonist?
Voor de leesbaarheid heb ik technische details soms vereenvoudigd. Termen zijn aangepast, commando’s ingekort. Zo gebruik ik bijvoorbeeld ‘Oppervlakte Onafhankelijke Voortstuwing’, voor wat in jargon Air Independent Propulsion heet. Het manuscript werd vakkundig getorpedeerd door kritische lezers bij de Onderzeedienst. En als kers op de taart van mijn boekresearch kon ik een bezoek brengen aan Zr.Ms. Bruinvis. Een operationele Walrusklasse onderzeeboot en met de MK48 torpedo’s aan boord het krachtigste wapen van de Nederlandse krijgsmacht. Veel bleef uiteraard geheim.
‘Hoe diep kan deze boot duiken?’
‘Echt diep. Hoe diep, dat vertel ik niet.’
‘Hoeveel bladen heeft de schroef?’
‘Dat is geclassificeerd.’
Een bezoek aan de Russische marine leek me bij voorbaat kansloos. Ook daarom bevat Zeewolf onvermijdelijk de nodige fictie. Alles wat niet klopt over onderzeeboten komt volledig voor mijn rekening.
Mocht in de toekomst daadwerkelijk een Russische ███████████████████████████, dan berust dat uiteraard op puur toeval.
Blijft nog één vraag: wat deed de Commandant Zeest██████ in mijn schuur?
Dat is geclassificeerd.
