Het gebeurt me niet elke dag dat ik de vraag krijg om een presentatie te geven voor een groep wetenschappers. In dit geval kwam de vraag van een Nederlandse promovenda in een onderzoeksgroep van vulkanologen aan de Universiteit van Zürich: ‘Zou je iets kunnen vertellen over je werk als auteur en hoe je wetenschappelijke, vulkanologische achtergronden in Schokgolf verwerkt hebt?’
Hoe komt Schokgolf daar nu terecht, vraag ik me af. Het antwoord staat verderop in de mail. De promovenda heeft stage gelopen bij Vedurstofa in Reykjavik, bij de IJslandse vulkanologe die mij tijdens mijn research enorm geholpen heeft met informatie over de vulkaan Katla, infrageluid en alle metingen en waarnemingen die er gedaan worden. Als dank stuurde ik haar in 2016 een exemplaar van Schokgolf, dat ze uiteraard niet kon lezen en maar in de kast zette. Totdat ze, jaren later, een Nederlandse stagiaire kreeg die ze het boek gaf. Inmiddels doet de stagiaire onderzoek in Zürich en zo is de cirkel rond.
Op mijn beurt draai ik de vraag om ‘Met alle plezier vertel ik over mijn werk. Maar ik zou van jullie als wetenschappers wel eens willen horen of het scenario in Schokgolf – een terrorist die de vulkaan Katla, 20 x krachtiger dan Eyefjallajökul, tot eruptie wil brengen met explosieven en infrageluid – een realistisch scenario is?
Afreizen naar Zürich is wat omslachtig in coronatijd, maar ZOOM biedt uitkomst. En zo vertel ik over mijn werk en over het scenario in Schokgolf. De commentaren zijn absoluut interessant:
‘Ik denk dat het mogelijk is. Een vulkaan die al op scherp staat heeft niet veel nodig om tot eruptie te komen, dus ik zeg ja. Maar het is in grote mate afhankelijk van de toestand van de vulkaan op dat moment.’
‘Nou, het lastige is denk ik om de eigenfrequentie van de kraterprop te vinden. Het is waarschijnlijk geen homogeen materiaal, dus dat kan lastig zijn.’
‘Je zou de frequentie van de terugkomende golven moeten meten om aan de hand daarvan de frequentie bij te stellen om tot de nodige interferentie te komen.’
‘Met interferentie kan wel een honderdvoudige toename van de energie gegenereerd worden. Het is gigantisch wat er dan kan gebeuren.’
‘Het is een raar verhaal, maar ik heb een keer zoiets meegemaakt. Een oudere man kwam binnenlopen op het onderzoeksinstituut met een notitieboekje. Hij had uitgerekend hoe hij vulkanen tot eruptie kon brengen met explosieven en zocht daar geïnteresseerde wetenschappers voor. Niemand had gelukkig interesse, maar er lopen kennelijk daadwerkelijk mensen rond met dit bizarre idee.’
En zo lieten de wetenschappers hun gedachten de vrije loop. Of het nu een duidelijk ja of nee is voor het scenario in Schokgolf, dat laat ik veiligheidshalve maar in het midden. Als de conclusie is dat het onzin is, verliest Schokgolf aan geloofwaardigheid. Als de conclusie is dat het realistisch is, dan gaat iemand het wellicht daadwerkelijk proberen. En geloof het of niet, dergelijke mensen lopen dus inderdaad rond en dat is al verontrustend genoeg.
Roland Wijnen
Wat ik bijzonder boeiend vind aan dit artikel is dat het toont hoeveel research en ernst achter Schokgolf schuilgaat. De meeste thrillers gebruiken wetenschap vooral als decor, maar hier krijg je als lezer het gevoel dat het scenario effectief inhoudelijk onderzocht werd.
Vooral de reacties van de vulkanologen maken indruk. Niemand bevestigt expliciet dat het scenario haalbaar is, maar tegelijk wordt het ook niet zomaar weggewuifd als onzin. Net die wetenschappelijke nuance maakt het extra fascinerend. Het idee dat een vulkaan “die al op scherp staat” mogelijk beïnvloed kan worden door interferentie en infrageluid geeft het verhaal achteraf nog meer spanning en geloofwaardigheid.
Ook sterk hoe echte locaties, bestaande meetmethodes en actuele vulkanologische kennis verweven zijn in het boek. Dat de auteur hierover zelfs met onderzoekers van Vedurstofa en de Universiteit van Zürich in gesprek ging, toont hoeveel zorg er besteed werd aan de wetenschappelijke onderbouw.
Dit artikel versterkt voor mij alleen maar hoe knap de balans tussen fictie en realiteit in Schokgolf werd uitgewerkt.
admin
Dank Roland! Net als mijn andere thrillers vroeg Schokgolf een buitengewoon diepgaande research. Daarom werk ik vaak ook twee jaar aan één boek, waar veel auteurs fluitend twee boeken per jaar uitbrengen.